Schaliegas in Noord Brabant, een nieuw brandstofprobleem?

zondag 6 november 2011

Lees, en laat via onze website horen wat u ervan vindt.

Donderdag 3 november j.l. organiseerde de Brabantse Milieu Federatie een bijeenkomst voor lokale overheden. Dit naar aanleiding van de plannen van het Engelse bedrijf Cuadrilla proefboringen te gaan verrichten in de verschillende Brabantse gemeenten. De directeur van de Nederlandse dochtermaatschappij van Cuadrilla, de heer Frans de Boer, was ook uitgenodigd. Helaas was de opkomst voor deze ontmoeting laag. Een tiental vertegenwoordigers van gemeenten of gemeenteraden was aanwezig. Ook de actiegroepen uit de gemeente Boxtel en Haaren waren vertegenwoordigd. Desondanks ontspon zich onder leiding van Paul van Poppel een geanimeerde gedachtenwisseling. Vooraf stelde hij als spelregel: geen standpunten innemen, maar informatie vergaren. Het is terecht dat hij die opmerking maakte, omdat deze kwestie natuurlijk veel emotie’s losmaakt en emotie is in beleidsvorming een heel slechte leidraad.

Na een introductie door Joost Verstappen van de Milieufederatie, was het woord voor de heer de Boer. Kort samengevat is de informatie die hij verstreke de volgende:

* de gehanteerde techniek van boren is dermate beproefd dat er geen gevaar voor het milieu in het algemeen en voor de drinkwatervoorzieing in het bijzonder is te verwachten.
* de extra manteling van de boorschachten voorkomt ontsnappen van methaangas, hetgeen in Amerika niet gebeurt en tot incidenten leidt.
* de voorbeelden uit Amerika zijn niet over te brengen naar de Europese situatie, omdat de regelgeving en contrôle hier totaal niet te vergelijken zijn met de Amerikaanse aanpak.
* de landschappelijke aantasting is beperkt. De proefboringen zullen een tijdelijke aantasting betekenen, eenmaal in produktie beperkt de aantasting zich tot een geasfalteerd “voetbalveld” met opslagtanks etc.
* geologische gevolgen als b.v. aardbevingen zijn –als ze al vóórkomen- van geringe invloed, niet te vergelijken met de bodemdaling in verband met de aardgaswinning in Slochteren.
* prognoses van de winbare hoeveelheid lopen sterk uiteen, maar zijn zeer aanzienlijk en bieden Nederland de kans weer onafhankelijk te worden van buitenlands gas, olie of kolen.

Na de heer de Boer, kreeg Cees van der Ven , wethouder van de gemeente Reusel de Mierden spreektijd om zijn verhaal te doen. Aanvankelijk, stelde hij, was ik na een eerdere bijeenkomst met Cuadrilla en TNO Nederland positief gestemd over het fenomeen schaliegas. Veiligheid, milieuschade, het viel allemaal mee. Maar hoe langer ik me in de deze materie verdiepte, hoe groter de twijfel is geworden. Hoe verhoudt zich de schaliegaswinning met een energie-neutraal beleid van mijn gemeente? Wat is de profit voor mijn gemeente? Kan mijn gemeente de intensieve logistieke druk er wel bij hebben, naast de verkeersstromen voor de veehouderij?
Wethouder van der Ven gaf aan dat ook deze bijeenkomst voor hem voldoende grondslag beidt om een standpunt te bepalen.

Besloten werd een soortgelijke bijeenkomst te organiseren in januari 2012. Tzt zal de Milieufedratie een nieuwe uitnodiging versturen.
Op landelijk niveau wil D66 zich inzetten voor de transitie van fossiele brandstoffen naar duurzame energiewinning. Lokaal wil D66 Hart voor Asten een bijdrage leveren aan het bewustworden van energiegebruik en de gevolgen van de schijnbaar onbeperkte drang naar meer exploitatie van onze aarde.
Er bestaat een mooie uitspraak van een Indiaanse stamleider: Ooit zullen de blanken beseffen dat als de laatste bison is geschoten, als de laatste vis is gevangen en wanneer de laatste boom is omgehakt, geld niet te eten is….

Voor de meningsvorming ten aanzien van fenomeen schaliegas is het goed de verschillende invalshoeken te bekijken.
Energiebehoefte: er is een sterke tendens van een “groei-schema” uit te gaan. Er moet meer van dit, er moet meer van dat…. Maar het is nog maar de vraag of dat zo is. Waarom zou er maar één mogelijkheid zijn: de energiebehoefte stijgt? Kan de overheid geen beleid stimuleren dat gebaseerd is op stabilisatie, vermindering?

Welvaartsniveau: Nederland is economisch afhankelijk van energiestromen. Het land is rijk geworden door zijn aardgas en op dit niveau moeten we blijven. Is het niet het eigen aardgasreservoir, dan is het wel de “gasrotonde”. Hiermee wordt de distributie van Europees aardgas bedoeld. Slochteren raakt op en wij hebben nieuwe bronnen nodig… Als dat zo is –waarover nogal van mening wordt verschild- moet Nederland dan opnieuw zijn zinnen zetten op tijdelijk gewin? Eind jaren 50 van de vorige eeuw is de gasbel gevonden, begin jaren 60 is de productie begonnen. Nu, 2012 dus slechts 50 jaar later is deze bel “op”. Gaan we nog eens voor twee generaties gas uit de grond halen? Inmiddels moeten we beter weten.

Transitie naar duurzame energie: De transitie naar oneindige energiebronnen kan niet van het ene op het andere moment. Dat is logisch. Voorstanders van schaliegas stellen dat deze energiebron van de fossiele brandstoffen het minst schadelijke effect heeft op het milieu. Dat zal waar zijn, maar de budgetten kunnen maar een keer worden besteed. Waarom dan geld steken in een per definitie eindige energiebron?
Wend de beschikbare euro’s aan voor werkelijk duurzame oplossingen, dus wind-, zonne- en waterenergie.

D66 Hart voor Asten heeft ten aanzien van het energievraagstuk de volgende visie.
Het almaar groeien, een onbeperkte vanzelfsprekendheid van beschikbaar zijn van energie is onjuist en onhaalbaar. Wij zullen goed moeten letten op de balans tussen noodzakelijkheid en beschikbaarheid.
Fossiele brandstoffen als enige energiebronnen zijn passé. De traditionele oplossing van een gat in de grond maken kan niet meer. Er moet een omslag gemaakt worden naar niet destructieve energiewinning.
Duurzame oplossingen in de richting van bijvoorbeeld zonne- en windenergie moeten worden gestimuleerd. Ouderwetse energiewinning moet worden ontmoedigd met extra belasting en milieutoeslagen. Alle regelingen die kortingen op grootgebruik van aardgas, kerosine, kolen of stookolie geven, moeten worden afgeschaft.
De industrie, de agrarische sector, logistiek Nederland moeten prikkels krijgen om “schoon” te gaan werken. Duurzaamheid in alle opzichten moet leidraad worden.
De Nederlandse overheid heeft in teveel gevallen een dubbele of zelfs driedubbele pet op. Aan deze onduidelijkheid moet een einde komen. De Staat kan niet én bewaker van het milieu zijn én deelnemer aan b.v. schaliegaswinningsprojecten van commerciële bedrijven. Inkomsten kunnen uit belastingen worden gehaald, niet uit winst-deling omdat dit tegenstrijdige belangen geeft.

D66 Hart voor Asten roept op om als burger-consument bewust te worden van de kansen die het opraken van de Slochterense aardgasbel biedt. Hoe meer mensen zich realiseren dat energie geen vanzelfsprekend “recht” is, maar een kwetsbaar onderdeel van onze samenleving hoe beter. Inzicht in het gehele traject is belangrijk. Informatie, voorlichting, publicaties, gemeentelijke acties, al dit soort interventies zijn belangrijk om de omslag naar duurzaamheid te bewerken.

Tot slot wil D66 Hart voor Asten nog benadrukken dat onze provincie al heel zwaar belast wordt met milieuschadelijke activiteiten, ondanks alle inspanningen van de betrokken ondernemers. Schaliegaswinning is o.i. de druppel, die de emmer doet overlopen.

Voor meer informatie staat hier nog een verhaal van TNO.

Guus Koopman
D66 Hart voor Asten